De Nederlandse tv-series uit de jaren 70 vormen een bijzonder stuk televisiegeschiedenis. In dat decennium groeide de Nederlandse televisie snel, en producenten waagden zich aan uiteenlopende genres: van familiedrama tot avonturenseries en komedies. Veel van die titels staan bij kijkers van destijds nog scherp op het netvlies.
Bekende nederlandse tv-series jaren 70
Een van de meest geliefde producties uit die periode is Bassie en Adriaan: De Plaaggeest (1978). De clown Bassie en de acrobaat Adriaan werden met deze serie echte volkshelden. De avontuurlijke opzet, het herkenbare duo en de liedjes zorgden ervoor dat de serie generaties lang is blijven hangen. Het was het begin van een langlopend succes dat doorliep tot ver in de jaren 80.
Uit hetzelfde jaar (1979) stamt Cassata, een andere productie die destijds de aandacht trok. Ook Duel in de Diepte (1979) verscheen in die periode, een serie die speelde met spanning en actie, wat in die tijd nog relatief nieuw was voor Nederlandse televisie.
Dokter Vlimmen (1977) is een ander voorbeeld van een serieuze dramaserie uit de jaren 70. Het verhaal was gebaseerd op werk van de schrijver A.M. de Jong en speelde zich af in een vroeg-twintigsteeeuwse plattelandsomgeving. De serie had een literaire basis, wat in die periode vaker voorkwam bij Nederlandse televisiedrama.
Hollands Glorie is eveneens een bekende naam uit dit tijdvak. Ook deze productie was gebaseerd op een roman, namelijk het gelijknamige boek van Jan de Hartog over zeesleepvaart. De serie sprak een breed publiek aan door de combinatie van vakmanschap, avontuur en menselijke verhoudingen.
Wat maakte de Nederlandse televisie in de jaren 70 bijzonder?
De jaren 70 waren een periode van groei en experiment voor de Nederlandse publieke omroep. De VARA, AVRO, KRO en andere omroepen produceerden elk hun eigen dramaseries, waardoor er een gevarieerd aanbod ontstond. Het budget was beperkt vergeleken met wat buitenlandse producties hadden, maar daar werd creatief mee omgegaan. Opnames vonden regelmatig buiten de studio plaats, wat de series een realistischer karakter gaf.
Veel series waren gebaseerd op bestaande Nederlandse literatuur of op herkenbare maatschappelijke thema’s. Dat gaf ze een eigenheid die buitenlandse series niet hadden. Kijkers herkenden de omgeving, de dialect-invloeden en de sociale context direct.
Genres die domineerden
In de Nederlandse tv-series van de jaren 70 kwamen een paar genres steeds terug:
- Familieseries en jeugdseries: zoals Bassie en Adriaan, gericht op kinderen en het hele gezin
- Literaire dramaseries: gebaseerd op romans van bekende Nederlandse auteurs
- Avonturenseries: met actie, spanning en vaak een buitenomgeving als decor
- Historische series: die een beeld schetsten van Nederland in een eerder tijdperk
Hoe zijn deze series te bekijken?
Een deel van de Nederlandse tv-series uit de jaren 70 is bewaard gebleven en opnieuw beschikbaar gesteld. Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid beheert een groot archief van televisiemateriaal uit die periode. Sommige series zijn via NPO Start of streaming-platforms te bekijken, al is de beschikbaarheid per titel verschillend. Wie geïnteresseerd is in een specifieke serie, doet er goed aan eerst te zoeken via het online archief van Beeld en Geluid of via de NPO-catalogus.
De Nederlandse tv-series uit de jaren 70 zijn meer dan nostalgie. Ze laten zien hoe de Nederlandse televisie leerde lopen, een eigen stem vond en producties maakte die decennia later nog worden herkend. Wie een beeld wil krijgen van hoe Nederland zichzelf destijds zag en verbeeldde, kan daar goed bij stilstaan.
