De juiste volgorde voor de Varg Veum-boeken van Gunnar Staalesen begint bij Din, til døde (in het Nederlands verschenen als Yours Until Death), het eerste deel uit de reeks, gepubliceerd in 1977. Wil je de serie chronologisch lezen, dan volg je het beste de publicatievolgorde. Zo bouw je de wereld van de Bergense privédetective stap voor stap op, samen met de karakterontwikkeling van Veum zelf.
Gunnar Staalesen is een van de bekendste Noorse misdaadauteurs. Zijn held Varg Veum is een privédetective in Bergen die zaken aanneemt die de politie laat liggen. De boeken zijn donker van toon, sociaal bewogen en sterk geworteld in de Noorse realiteit. De volgorde waarin je ze leest maakt een duidelijk verschil, omdat Veums persoonlijke leven en zijn verleden een rode draad vormen door de hele serie.
De volgorde van de Varg Veum-boeken
Hieronder staan de Varg Veum-boeken in de volgorde van verschijnen. Dat is ook de aanbevolen leesvolgorde, omdat latere delen terugverwijzen naar eerdere gebeurtenissen in Veums leven. De nummering komt overeen met de publicatiereeks.
- 1. Yours Until Death (1977)
- 2. Farewell, Farewell (1979)
- 3. Tornerose sov i hundre år (1980)
- 4. Bukken til havresekken (1982)
- 5. Falne engler (1989)
- 6. Enslige hvite rose (1991)
- 7. I mørket er alle ulver grå (1983, Nederlandstalig: Het uur van de wolf, nummer 8 in de Nederlandse reeks)
- 8. Kvinnen i kjøleskapet (Nederlandstalig: De vrouw in de koelkast, nummer 22 in de Nederlandse reeks)
- 9. Svarte får (Nederlandstalig: Zwarte schapen, nummer 25 in de Nederlandse reeks)
Let op: de nummering van de Nederlandse vertalingen wijkt soms af van de originele Noorse publicatievolgorde. Dit komt doordat niet alle delen in dezelfde volgorde zijn vertaald. Controleer bij twijfel altijd de Noorse publicatiedatum voor de meest logische leesvolgorde.
Moet je de Varg Veum-boeken op volgorde lezen?
Elk boek in de serie is in principe op zichzelf te lezen. Je begrijpt de zaak in een enkel deel ook zonder de vorige te kennen. Toch is lezen op volgorde de slimste keuze. Veums verleden, zijn ex-vrouw, zijn zoon en zijn relatie met de politie komen steeds terug. Wie die achtergrond al kent, haalt meer uit de latere boeken. Bovendien bouw je zo een echte band op met het personage.
Wil je toch ergens in het midden instappen, kies dan een deel dat los staat van een directe vervolglijn. De boeken zijn niet geschreven als trilogie of duidelijke deelreeks binnen de serie, dus je raakt niet midden in een cliffhanger. Maar voor de volledige beleving: begin bij het begin.
Nederlandse vertalingen: wat is beschikbaar?
Niet alle Varg Veum-boeken zijn in het Nederlands beschikbaar. Een deel van de serie is vertaald en verschijnt met nummers die soms niet overeenkomen met de Noorse volgorde. Zo staat Het uur van de wolf als nummer 8 in de Nederlandse reeks en De vrouw in de koelkast als nummer 22. Zwarte schapen verscheen als nummer 25. De nummers op de Nederlandse edities verwijzen naar de positie binnen het Nederlandse uitgaveprogramma, niet naar de originele chronologie.
Wie de hele serie wil lezen en niet wil wachten op vertalingen, doet er goed aan de Engelse vertalingen te raadplegen. Een groot deel van de serie is in het Engels verkrijgbaar, vaak via uitgeverij Orenda Books. De Engelse titels volgen de Noorse volgorde nauwkeuriger.
Varg Veum als televisieserie
Naast de boeken bestaat er ook een Noorse televisieserie gebaseerd op de Varg Veum-romans. De serie telt meerdere films en is te vergelijken met de opzet van de Kurt Wallander-adaptaties. Acteur Trond Espen Seim speelt Varg Veum in de films. De films volgen losjes de verhaallijnen uit de boeken, maar zijn niet altijd in dezelfde volgorde gemaakt. Als je de boeken als basis gebruikt, geeft de boekvolgorde de meest complete achtergrond bij de filmserie.
Begin je nu aan de serie, dan is de leesvolgorde simpel: start bij het eerste Noorse deel en werk je weg door de reeks. Gebruik bij de Nederlandse vertalingen de Noorse publicatiedatum als leidraad, zodat je de verhaallijnen in de juiste volgorde meekrijgt. De boeken zijn relatief kort en goed leesbaar, waardoor je snel een goed beeld krijgt van de wereld van Varg Veum in Bergen.
