De Amerikaanse acteurs van de jaren 60 bepaalden hoe Hollywood eruitzag en wat bioscoopgangers wereldwijd verwachtten van het grote scherm. Namen als Paul Newman, Steve McQueen, Marlon Brando, Audrey Hepburn en Natalie Wood domineerden die periode en veel van hun films worden tot op de dag van vandaag als klassiekers beschouwd. Het was een decennium van verandering, zowel in de maatschappij als op het witte doek, en de acteurs van dat tijdperk speelden daar een centrale rol in.
De jaren 60 waren in Hollywood een bijzondere periode. Het oude studiosysteem, waarbij acteurs gebonden waren aan grote filmstudio’s, brokkelde af. Acteurs kregen meer vrijheid, konden zelf projecten kiezen en begonnen hun eigen imago te vormen. Dat maakte de rollen gelaagder en de sterren zelf interessanter voor het publiek.
De meest iconische Amerikaanse acteurs uit de jaren 60
Paul Newman was in de jaren 60 een van de grootste namen van Hollywood. Hij speelde in films als The Hustler (1961) en Hud (1963), rollen waarvoor hij Oscarnominaties ontving. Newman stond bekend om zijn intense spel en zijn onmiskenbare charisma voor de camera. Hij combineerde uiterlijk en diepgang op een manier die veel acteurs hem nadeden.
Steve McQueen groeide in diezelfde periode uit tot het symbool van de coole, stoere Amerikaan. Films als The Great Escape (1963) en Bullitt (1968) maakten hem wereldberoemd. McQueen deed zijn stunts liefst zelf en was gefascineerd door auto’s en motoren, iets wat zijn imago als ruige avonturier versterkte.
Marlon Brando was al in de jaren 50 een grote naam, maar hij bleef ook in de jaren 60 relevant. Zijn spel was gebaseerd op de methodeacteerwijze, waarbij een acteur diep in de psychologie van een personage duikt. Brando beïnvloedde een hele generatie jongere acteurs met zijn aanpak.
Cary Grant speelde in de vroege jaren 60 zijn laatste grote rollen en gold als de belichaming van elegantie en timing in komedies en thrillers. Hij stopte in 1966 met acteren, maar zijn films bleven decennialang populair.
Vrouwelijke sterren die de jaren 60 definieerden
Audrey Hepburn was in de jaren 60 op het hoogtepunt van haar roem. Breakfast at Tiffany’s (1961) en My Fair Lady (1964) zijn twee van haar bekendste films uit die periode. Hepburn won voor My Fair Lady geen Oscar voor beste actrice, maar de film zelf won er meerdere. Haar stijl, zowel voor als achter de camera, werd een blijvende referentie voor elegantie.
Natalie Wood speelde in West Side Story (1961), een van de succesvolste musicals ooit verfilmd. Ze was al jong actief in Hollywood en groeide in de jaren 60 uit tot een serieuze actrice die complexe rollen aankon. Ook Love with the Proper Stranger (1963) leverde haar een Oscarnominatie op.
Elizabeth Taylor domineerde de jaren 60 deels vanwege haar rol in de peperdure productie Cleopatra (1963), maar ook vanwege haar samenwerking met Richard Burton in Who’s Afraid of Virginia Woolf? (1966). Voor die laatste film won ze haar tweede Oscar voor beste actrice. Taylor was zowel als actrice als als publieke figuur een van de grootste namen van het decennium.
Opkomende talenten die later legendarisch werden
De jaren 60 waren ook het decennium waarin een nieuwe generatie acteurs zijn eerste stappen zette. Dustin Hoffman debuteerde pas in 1967 met The Graduate, maar die film maakte meteen duidelijk dat hij anders was dan de sterren van de generatie daarvoor. Zijn naturalistische spel sloot aan bij een nieuw filmgevoel dat eind jaren 60 opkwam.
Robert Redford begon in de jaren 60 met kleinere rollen op televisie en in theater, maar brak pas echt door met Butch Cassidy and the Sundance Kid in 1969. Die film, samen met Paul Newman, maakte hem tot een van de grootste sterren van de vroege jaren 70.
Clint Eastwood bouwde zijn reputatie in de jaren 60 op via de televisieserie Rawhide en de spaghettiwesternserie van regisseur Sergio Leone: A Fistful of Dollars (1964) en The Good, the Bad and the Ugly (1966). Hoewel dit Italiaanse producties waren, was Eastwood de Amerikaan die ermee wereldberoemd werd.
Wat maakte acteurs uit de jaren 60 anders?
Acteurs in de jaren 60 opereerden in een Hollywood dat aan het veranderen was. De komst van Europese filmstijlen, meer realisme in het verhaalvertellen en maatschappelijke onrust (de burgerrechtenbeweging, de Vietnamoorlog) hadden invloed op welke verhalen er verteld werden en hoe acteurs die verhalen vertolkten. Rollen werden minder glanzend en meer menselijk.
Ook de methodeacteerwijze, populairgemaakt door onder anderen Marlon Brando en Lee Strasberg van de Actors Studio in New York, zorgde voor een andere benadering op de werkvloer. Acteurs verdiepten zich langer in een personage en improviseerden meer dan in het strakke studiohollywood van de decennia ervoor.
De televisie speelde ook een rol: acteurs konden nu via de buis bekend worden bij een veel breder publiek dan alleen bioscoopbezoekers. Dat vergrootte de sterrenstatuur van sommige acteurs enorm, maar zorgde er tegelijk voor dat de grens tussen film- en televisiewereld vager werd.
Veelgestelde vragen over Amerikaanse acteurs uit de jaren 60
Wie was de grootste ster van Hollywood in de jaren 60?
Dat is moeilijk te zeggen, maar namen als Paul Newman, Steve McQueen en Elizabeth Taylor worden het vaakst genoemd als de dominante sterren van dat decennium. McQueen werd door vakgenoten en publiek vaak “The King of Cool” genoemd.
Welke films uit de jaren 60 zijn nog steeds populair?
Films als Breakfast at Tiffany’s, The Great Escape, West Side Story, Butch Cassidy and the Sundance Kid en The Good, the Bad and the Ugly worden tot op vandaag vaak gezien en herdraaid.
Waren er ook zwarte Amerikaanse acteurs die in de jaren 60 doorbraken?
Sidney Poitier is de belangrijkste naam in dit verband. Hij won in 1964 als eerste Afro-Amerikaanse acteur de Oscar voor beste acteur, voor zijn rol in Lilies of the Field (1963). Poitier brak barrières in een Hollywood dat Afro-Amerikaanse acteurs systematisch marginaliseerde.
Wat is de Actors Studio?
De Actors Studio is een opleiding en werkplaats voor acteurs in New York, opgericht in 1947. In de jaren 50 en 60 was het de plek waar de methodeacteerwijze werd geleerd en verfijnd. Bekende alumni zijn onder anderen Marlon Brando, Al Pacino en Dustin Hoffman.
De Amerikaanse acteurs van de jaren 60 legden een fundament dat tot ver in de decennia daarna zichtbaar bleef. Wie films uit die periode bekijkt, ziet niet alleen geweldige vertolkingen, maar ook een spiegel van een maatschappij die zichzelf opnieuw aan het uitvinden was.
