Denemarken heeft een verrassend groot aantal internationale acteurs voortgebracht. De bekendste Deense acteurs hebben hun weg gevonden naar Hollywood en grote Europese producties, maar veel van hen begonnen hun carrière in de bloeiende Deense film- en televisie-industrie. Van thriller tot drama, van blockbuster tot arthouse: acteurs uit Denemarken laten een duidelijk stempel achter op het wereldtoneel.
Mads Mikkelsen: het bekendste gezicht van Denemarken
Mads Mikkelsen is waarschijnlijk de meest herkenbare Deense acteur ter wereld. Hij werd geboren op 22 november 1965 in Kopenhagen en groeide uit tot een internationale filmster. Zijn doorbraak in het buitenland kwam met de James Bond-film Casino Royale (2006), waarin hij de slechterik Le Chiffre speelde. Daarna volgden rollen in grote producties zoals Doctor Strange, Rogue One: A Star Wars Story en de televisieserie Hannibal, waarin hij de beroemde kannibalistische psychiater speelde.
In eigen land was Mikkelsen al eerder bekend. Hij speelde in de bekroonde Deense film Jagten (De jacht, 2012) van regisseur Thomas Vinterberg, waarvoor hij op het filmfestival van Cannes de prijs voor beste acteur won. Later won hij opnieuw internationale aandacht met de film Druk (2020), ook van Vinterberg. Die film won een Oscar voor beste internationale film. Zijn rol daarin, als leraar die een alcoholexperiment uitvoert, wordt door critici gezien als een van zijn sterkste prestaties.
Andere bekende Deense acteurs
Naast Mads Mikkelsen zijn er meer Deense acteurs die internationaal naam hebben gemaakt. Nikolaj Coster-Waldau is misschien wel de bekendste na Mikkelsen. Hij speelde Jaime Lannister in de wereldhit Game of Thrones, een rol die hij van 2011 tot 2019 volhield en die hem wereldwijd bekendheid bracht. Coster-Waldau werd geboren in 1970 en begon zijn carrière in Deense films en tv-series voordat hij doorbrak in het buitenland.
Connie Nielsen is een Deense actrice die ook internationaal actief is. Ze speelde onder andere in Gladiator (2000) naast Russell Crowe en verscheen later in Wonder Woman (2017) als koningin Hippolyta. Ze staat bekend om haar veelzijdigheid en speelt zowel in grote blockbusters als in kleinere, serieuze films.
Pilou Asbæk is een jongere generatie Deense acteur die internationale aandacht kreeg door zijn rol als Euron Greyjoy in Game of Thrones. Hij speelde ook in de sciencefictionfilm Ghost in the Shell (2017) naast Scarlett Johansson. In Denemarken zelf is hij al jaren een gevestigde naam, onder andere door zijn hoofdrol in de politieke televisieserie Borgen.
De Deense filmindustrie als springplank
Veel van deze acteurs begonnen hun loopbaan in de Deense filmindustrie, die internationaal een sterke reputatie heeft opgebouwd. Regisseurs als Lars von Trier en Thomas Vinterberg zijn wereldwijd bekend, en hun films boden Deense acteurs de kans om op te vallen bij internationale casting directors. De Dogme 95-beweging, een filmstijl die in de jaren negentig vanuit Denemarken ontstond, trok extra aandacht naar Deense cinema.
Deense acteurs worden in het buitenland vaak gewaardeerd om hun terughoudende, naturalistische speelstijl. Die stijl past goed bij de realistische dramastijl die in veel internationale series en films populair is geworden. Het is dan ook geen toeval dat namen als Mikkelsen en Coster-Waldau juist in serieuze dramarollen zijn doorgebroken.
Deense acteurs in televisie
Naast film hebben Deense acteurs ook in televisie een sterke aanwezigheid. De Deense tv-serie Forbrydelsen (The Killing) maakte actrice Sofie Gråbøl internationaal bekend. Zij speelde de hoofdrol als rechercheur Sarah Lund, een personage dat in meerdere landen een cultstatus bereikte. De serie werd later omgezet in een Amerikaanse remake, wat laat zien hoeveel invloed Deens televisiedrama wereldwijd heeft.
Borgen, een andere Deense politieke serie, bracht acteur Pilou Asbæk en actrice Sidse Babett Knudsen internationale bekendheid. Knudsen speelde later ook in internationale producties, waaronder de Britse serie Westworld.
Wat Deense acteurs onderscheidt
Een opvallend kenmerk van veel Deense acteurs is hun veelzijdigheid. Ze spelen in grote Hollywoodproducties, maar blijven ook actief in Europese en Deense films en series. Mads Mikkelsen keerde bijvoorbeeld na zijn internationale doorbraak terug naar Deense producties, en Nikolaj Coster-Waldau doet dat eveneens. Dat houdt hun werk gevarieerd en hun speelstijl scherp.
Deense acteurs spreken daarnaast doorgaans uitstekend Engels, wat mede verklaart waarom ze relatief makkelijk de stap naar internationale producties maken. Denemarken heeft een hoog niveau van Engels op scholen, en dat helpt in een industrie waar communicatie en audities in het Engels plaatsvinden.
Of je nu kijkt naar acteurs als Mads Mikkelsen en Nikolaj Coster-Waldau in grote blockbusters, of naar Sofie Gråbøl en Pilou Asbæk in gelaagde televisiedrama’s: Deense acteurs laten zien dat een klein land grote internationale namen kan voortbrengen. De combinatie van een sterke nationale filmindustrie, gedegen acteursopleiding en een naturalistische speelstijl maakt dat Denemarken ook de komende jaren talent blijft exporteren naar het wereldpodium.
