De Engelse acteurs uit de jaren 90 behoorden tot de meest toonaangevende talenten in de internationale filmindustrie. Namen als Hugh Grant, Kate Winslet, Ralph Fiennes en Helena Bonham Carter veroverden Hollywood vanuit Groot-Brittannië en zetten hun stempel op het decennium. Of het nu ging om romantische komedies, literaire verfilmingen of grote blockbusters: Britse acteurs waren overal.
De grote Engelse acteurs van de jaren 90
Hugh Grant werd in de jaren 90 het gezicht van de Britse romantische komedie. Met films als Four Weddings and a Funeral (1994) en Notting Hill (1999) groeide hij uit tot een van de meest herkenbare Engelse acteurs van dat decennium. Zijn charmante, licht verlegen spel paste perfect bij de toon van die films en leverde hem wereldwijde bekendheid op.
Kate Winslet maakte indruk met haar rol in Heavenly Creatures (1994) en bereikte een internationaal publiek met Titanic (1997). Ze was begin twintig toen ze al genomineerd werd voor een Oscar. Dat zij zo vroeg in haar carrière zulke zware rollen aankon, maakte haar tot een van de opvallendste Engelse actrices van de jaren 90.
Ralph Fiennes brak internationaal door met Schindler’s List (1993) en bevestigde zijn status met The English Patient (1996). Beide rollen leverden hem Oscar-nominaties op. Fiennes staat bekend om zijn vermogen om complexe, vaak duistere personages neer te zetten met grote intensiteit.
Helena Bonham Carter was al actief voor de jaren 90, maar profileerde zich in dit decennium verder als een actrice die moeiteloos schakelt tussen kostuumdramas en excentrieke rollen. Haar samenwerking met regisseur Tim Burton begon in deze periode en zou haar carrière voor lange tijd bepalen.
Acteurs die vanuit theater naar film stapten
Veel Engelse acteurs uit de jaren 90 kwamen uit een sterke theatertraditie. Kenneth Branagh is daar een goed voorbeeld van. Hij maakte Shakespeare toegankelijk voor een breed filmpubliek met bewerkingen als Much Ado About Nothing (1993) en Hamlet (1996). Branagh speelde zelf de hoofdrollen en regisseerde tegelijkertijd, wat hem een bijzondere positie gaf in de Britse filmindustrie van dat decennium.
Ewan McGregor volgde een andere weg. Hij explodeerde op het scherm met Trainspotting (1996), een rauwe Schotse film die internationaal veel aandacht trok. Hoewel McGregor van Schotse afkomst is, wordt hij vaak in één adem genoemd met de golf van Britse acteurs die in de jaren 90 doorbrak. Zijn veelzijdigheid bleek ook uit zijn rol in Moulin Rouge! aan het begin van de jaren 2000.
Colin Firth en de kracht van de ‘Britse held’
Colin Firth werd in de jaren 90 definitief een Brits icoon dankzij zijn rol als Mr. Darcy in de BBC-serie Pride and Prejudice (1995). Die miniserie werd een cultureel fenomeen in het Verenigd Koninkrijk en ver daarbuiten. Zijn terughoudende, ingehouden stijl van spelen paste perfect bij het Britse ideaal van de ingetogen held. Hij sloot het decennium af met een rol in Shakespeare in Love (1998), waarmee hij ook op het witte doek aanwezig bleef.
Actrices die de jaren 90 kleurden
Naast Kate Winslet waren er meer Engelse actrices die in de jaren 90 naam maakten. Emma Thompson won in 1993 een Oscar voor haar rol in The Remains of the Day (samen met Anthony Hopkins, voor haar nominatie) en hetzelfde jaar nog een tweede voor het scenario van Sense and Sensibility (1995). Ze combineerde literaire rollen met humor en toegankelijkheid op een manier die weinig anderen haar nadeden.
Kristin Scott Thomas speelde in The English Patient naast Ralph Fiennes en werd internationaal bekend dankzij die film. Ze werkte in de jaren 90 evengoed in Frankrijk als in Engeland, wat haar een bijzondere positie gaf tussen de Europese en Angelsaksische filmwereld.
Waarom juist de jaren 90 zo sterk waren voor Engelse acteurs
De doorbraak van zoveel Engelse acteurs in de jaren 90 had meerdere oorzaken. Hollywood had grote belangstelling voor Brits talent, mede omdat Britse acteurs vaak een solide theaterachtergrond hadden die hen technisch sterk maakte. De opkomst van kleinere, onafhankelijke producties gaf ook ruimte aan nieuwe stemmen en verhalen. Tegelijk bleven grote kostuumdramas en literaire verfilmingen populair, een genre waarin Engelse acteurs van oudsher uitblinken.
Bovendien waren de jaren 90 de periode waarin Britse film als geheel een nieuwe impuls kreeg. Films als Four Weddings and a Funeral, Trainspotting en The Full Monty trokken internationaal publiek en bewezen dat Britse verhalen en Brits talent ook buiten het Verenigd Koninkrijk weerklank vonden.
- Hugh Grant: romantische komedies, internationaal symbool van de Britse charme
- Kate Winslet: vroege doorbraak met zware dramatische rollen
- Ralph Fiennes: intensieve, complexe personages in internationale producties
- Colin Firth: icoon van de ingetogen Britse held
- Emma Thompson: meervoudig Oscar-winnaar, literaire én komische rollen
- Kenneth Branagh: theatertraditie naar film gebracht via Shakespeare
- Helena Bonham Carter: excentrieke rollen, begin samenwerking met Tim Burton
- Kristin Scott Thomas: brugfiguur tussen Europese en Engelse filmwereld
De Engelse acteurs van de jaren 90 lieten een erfenis achter die tot op de dag van vandaag zichtbaar is. Velen van hen zijn nog steeds actief en worden nu beschouwd als de gevestigde namen van de Britse filmindustrie. Wie meer wil weten over specifieke acteurs of films uit dit decennium, vindt op de Nederlandstalige Wikipedia een uitgebreide lijst van Britse acteurs en actrices met eigen artikelen.
Lees ook
