De engelse comedy series uit de jaren 90 behoren tot het beste wat televisie ooit heeft voortgebracht. Britse sitcoms uit dat decennium staan bekend om hun scherpe humor, herkenbare personages en vaak donkere ondertoon. Van kantoorhumor tot absurdisme: de jaren 90 waren een gouden periode voor de Britse komedie.
Of je ze nu voor het eerst ontdekt of terugkijkt met nostalgie, deze series zijn stuk voor stuk de moeite waard. Hieronder vind je de bekendste en beste titels, wat ze uniek maakt en waarom ze de tand des tijds hebben doorstaan.
De meest iconische engelse comedy series uit de jaren 90
Absolutely Fabulous (1992-1995, later revived) is waarschijnlijk de meest bekende Britse sitcom uit die tijd. Jennifer Saunders en Joanna Lumley spelen Edina en Patsy, twee excentrieke vrouwen die zich vastklampen aan mode, drank en een leven vol overdaad. De humor is brutaal, overdreven en politiek incorrect, precies wat de serie zo aantrekkelijk maakt. De BBC zond de serie voor het eerst uit in 1992.
One Foot in the Grave (1990-2000) draait om de prikkelbare gepensioneerde Victor Meldrew, gespeeld door Richard Wilson. De zin “I don’t believe it!” werd een cultureel fenomeen in het Verenigd Koninkrijk. De serie combineert slapstick met een melancholische ondertoon en raakt aan thema’s als ouderdom en zinloosheid op een manier die zowel grappig als ontroerend is.
Bottom (1991-1995) met Rik Mayall en Adrian Edmondson is rauwer en fysiek van aard. Twee volwassen mannen die in een verpauperd appartement wonen en constant ruzie maken: de humor is primitief, gewelddadig en tegelijk geniaal. De serie heeft een cultaanhang die tot op de dag van vandaag sterk is.
Fawlty Towers stamt technisch uit de jaren 70, maar herhalingen en internationale bekendheid maakten de serie in de jaren 90 opnieuw populair. Toch is het Black Adder Goes Forth (1989, afgelopen in de vroege jaren 90) dat als brug tussen de decennia geldt. Rowan Atkinson en Tony Robinson in de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog: de finale wordt nog altijd beschouwd als een van de meest aangrijpende momenten in de Britse televisiegeschiedenis.
The Fast Show (1994-1997) bracht een nieuwe stijl van sketches: korte, herkenbare personages met vaste grappen en catchphrases. “Scorchio!”, “I was very, very drunk” en “Suits you, sir!” zijn quotes die elke Brit uit die tijd moeiteloos kan reproduceren. De serie was invloedrijk op een hele generatie comedians.
Father Ted (1995-1998) is technisch een Iers-Britse coproductie, maar wordt vrijwel altijd in één adem genoemd met de beste Engelse comedy series van de jaren 90. Drie priesters op een afgelegen Iers eiland, met absurdistische humor en scherpe religieuze satire. Graham Linehan en Arthur Mathews schreven een serie die zowel beledigend als warm aandoet.
Keeping Up Appearances (1990-1995) draait om de snobistische Hyacinth Bucket (uitgesproken als “Bouquet”, zoals ze zelf benadrukt). Patricia Routledge speelt het personage met zo veel overtuiging dat het bijna ongemakkelijk wordt. De serie was enorm populair bij een breed publiek en wordt internationaal nog steeds herhaald.
Minder bekende pareltjes uit dezelfde periode
Spaced (1999-2001) begon net aan het einde van de jaren 90 en wordt vaak vergeten als jaren 90-serie. Simon Pegg en Jessica Stevenson schreven en speelden de hoofdrollen in deze postmoderne sitcom vol popcultuurverwijzingen. Edgar Wright regisseerde en bracht een filmische stijl naar de sitcom die op dat moment vrijwel uniek was.
The Thin Blue Line (1995-1996) speelt zich af op een politiebureau en bevat Rowan Atkinson in een heel andere rol dan Blackadder of Mr. Bean. De serie is milder van toon maar heeft scherpe dialogen en een fijn ensemble.
Men Behaving Badly (1992-1998) brengt twee onvolwassen mannen die samenwonen en weinig volwassen keuzes maken. Martin Clunes en Neil Morrissey werden er beroemd mee. De serie is een eerlijk portret van een bepaald soort Britse mannelijkheid uit die tijd, zonder oordeel maar ook zonder verheerlijking.
Wat maakt Britse sitcoms uit de jaren 90 zo bijzonder?
Britse comedy uit de jaren 90 kiest bewust voor korte reeksen. Een seizoen van zes afleveringen was de norm, wat maakte dat de kwaliteit hoog bleef. Er was weinig ruimte voor opvulling. Elk personage, elke grap moest tellen. Dat verschilt sterk van Amerikaanse sitcoms uit dezelfde periode, die vaak twintig of meer afleveringen per seizoen hadden.
Daarbij durft de Britse humor van dat decennium ongemakkelijk te zijn. Personages falen, situaties lopen mis en er is zelden een gelukkig einde per aflevering. Dat realisme, gecombineerd met absurdisme, maakt de series tijdloos. Je herkent de personages omdat ze niet perfect zijn.
Ook de setting speelt een rol. Veel series spelen zich af in kleine, benauwde ruimtes: een appartement, een politiebureau, een pastorie. Die geslotenheid versterkt de spanning en de humor tegelijk.
Hoe kun je deze series terugkijken?
Veel van deze series zijn beschikbaar via streamingdiensten. BritBox, een platform dat zich specifiek richt op Brits televisieaanbod, heeft een groot deel van de klassiekers in de bibliotheek. Netflix en Amazon Prime hebben wisselend aanbod, afhankelijk van je regio. Dvd-boxsets zijn voor de meeste series nog steeds te vinden via tweedehandswinkels of online marktplaatsen, soms voor een paar euro per serie.
Voor wie wil beginnen: start met Father Ted of The Fast Show als je houdt van absurdisme en tempo. Kies Absolutely Fabulous of Men Behaving Badly als je liever karaktergedreven humor hebt. One Foot in the Grave is de beste keuze als je iets zoekt met meer emotionele diepgang naast de lachmomentjes.
De engelse comedy series uit de jaren 90 zijn geen nostalgie alleen. Ze zijn gewoon goed gemaakt, strak geschreven en gespeeld door acteurs op het hoogtepunt van hun kunnen. Wie nu begint met kijken, merkt snel waarom zo veel mensen er nog steeds over praten.
