De Texas Chain Saw Massacre is gebaseerd op een waargebeurd verhaal, maar niet op de manier die de film suggereert. De film uit 1974, geregisseerd door Tobe Hooper, is niet gebaseerd op één specifieke moordpartij in Texas. De echte inspiratiebron was een beruchte Amerikaanse seriemoordenaar uit Wisconsin: Ed Gein. Zijn misdaden waren zo bizar en gruwelijk dat ze de basis vormden voor meerdere horrorfilms, waaronder ook Psycho en The Silence of the Lambs.
De film opent met de tekst dat het om een waargebeurd verhaal gaat. Dat is misleidend. Het is een slim marketingmiddel dat Tobe Hooper bewust inzette om de film angstaanjagender te laten voelen. De echte gebeurtenissen zijn echter wel degelijk afschuwelijk genoeg om te begrijpen waar de inspiratie vandaan komt.
Wie was Ed Gein, de man achter het masker?
Ed Gein werd geboren in 1906 in Wisconsin en leefde het grootste deel van zijn leven teruggetrokken op een boerderij. Nadat zijn dominante moeder in 1945 overleed, raakte hij psychisch volledig het spoor bijster. Hij bezocht begraafplaatsen om lijken op te graven en gebruikte lichaamsdelen om zijn huis mee in te richten en kleding van te maken. Zo maakte hij een “mensenpak” van vrouwenhuid, wat direct de inspiratie werd voor het personage Leatherface en zijn masker van mensenhuid.
In 1957 werd Gein gearresteerd nadat de plaatselijke sheriffshulp Bernice Worden vermist werd. Onderzoek van zijn boerderij bracht een huiveringwekkende vondst: haar lichaam hing ondersteboven in een schuur, en in het huis lagen lichaamsdelen en voorwerpen gemaakt van menselijk weefsel. Gein werd uiteindelijk schuldig bevonden aan de moord op Worden en vermoedelijk ook op minstens één andere vrouw. Hij stierf in 1984 in een psychiatrische instelling.
Wat heeft Texas Chain Saw Massacre waargebeurd met Gein gemeen?
De overeenkomsten tussen Ed Gein en de film zijn specifiek en herkenbaar. Leatherface, de sloophamerzwaaiende moordenaar in de film, draagt een masker van mensenhuid, net zoals Gein dat deed. De huis-setting met lichaamsdelen als decoratie is rechtstreeks gekopieerd van de werkelijke boerderij van Gein. Ook de geïsoleerde, rurale omgeving en de ziek-gedraaide familie rondom de moordenaar zijn elementen die teruggaan op de sfeer rond de zaak-Gein.
Het verschil is dat Gein in Wisconsin woonde, niet in Texas. De naam “Texas” in de filmtitel is puur voor sfeer en marketing gekozen. Een afgelegen staat met veel ruimte, hitte en isolatie paste beter bij het gevoel van uitzichtloze angst dat Hooper wilde creëren. Er was geen moordpartij met een kettingzaag in Texas die de film nauwkeurig navolgde.
Waarom zegt de film dan “gebaseerd op ware feiten”?
De openingstekst van de film stelt dat “de volgende gebeurtenissen waar zijn” en verwijst naar een incident op 18 augustus 1973. Die datum en dat specifieke incident bestaan niet als gedocumenteerde werkelijkheid. Het is fictie, bewust gepresenteerd als feit. Tobe Hooper heeft later toegegeven dat hij deze aanpak gebruikte om de grens tussen film en realiteit te vervagen en zo de kijker dieper in de horror te trekken. Het werkte: veel mensen geloofden jarenlang dat de film een directe reconstructie was van echte moorden in Texas.
Dit soort “based on a true story”-marketing was in de jaren zeventig opkomend en effectief. Het verhoogde de angstfactor aanzienlijk, omdat kijkers het gevoel kregen dat zoiets echt had kunnen gebeuren, of al had plaatsgevonden.
Andere films gebaseerd op dezelfde bron
Ed Gein inspireerde niet alleen The Texas Chain Saw Massacre. De personages Norman Bates in Psycho (1960) en Buffalo Bill in The Silence of the Lambs (1991) zijn ook losjes gebaseerd op zijn gedrag en psychologie. Gein maakte kleding van mensenhuid, wat directe inspiratie was voor Buffalo Bill. Norman Bates deelt met Gein de obsessieve, ziekelijke band met zijn overleden moeder.
Er is ook een film die simpelweg Ed Gein heet, uitgebracht in 2000, die zijn leven directer in beeld brengt. Die film houdt zich dichter bij de gedocumenteerde feiten, al zijn ook daarin creatieve keuzes gemaakt.
De Texas Chain Saw Massacre is dus waargebeurd in de zin dat het personage Leatherface en zijn gruwelijke gewoonten zijn gebaseerd op de echte misdaden van Ed Gein. De concrete plot, de locatie in Texas en het gebruik van een kettingzaag zijn verzinsels. Wie de ware toedracht wil kennen, zoekt niet naar een bloedbad in Texas, maar naar de zaak van een stille, gestoorde man op een boerderij in Wisconsin.
