Amerikaanse tv-series domineerden in de jaren 80 de Nederlandse televisie. Kijk je terug op wat er toen op de buis was, dan valt op hoe groot de invloed van de VS was: van actievolle politieseries tot familiedrama’s en komische sitcoms. De AVRO, TROS en andere omroepen zonden ze stuk voor stuk uit, en miljoenen Nederlanders keken mee.
Wat deze series zo populair maakte, was de combinatie van entertainment, spanning en een vleugje Amerikaanse glamour die in Nederland nog niet zo gewoon was. Ze waren een venster op een andere wereld, en dat trok kijkers.
Welke Amerikaanse tv-series uit de jaren 80 waren populair in Nederland?
The Dukes of Hazzard was een van de bekendste. De AVRO zond deze serie uit tussen 1979 en 1985. Het verhaal draait om de neven Bo en Luke Duke, die in een oranje Dodge Charger (de General Lee) allerlei avonturen beleven in het fictieve Hazzard County. De serie heeft een typisch jaren 80-gevoel: veel actie, autoritachten en humor. In Nederland was het een echte publiekslieveling.
Andere series die in die periode veel werden uitgezonden en door een groot publiek werden gevolgd:
- Knight Rider (met David Hasselhoff en de pratende auto KITT)
- The A-Team (vier veteranen die onrecht bestrijden)
- Dallas (familiedrama rond de rijke Ewing-familie)
- Dynasty (Dynastie) (glamour, intriges en de bekende “catfights”)
- Miami Vice (stijlvolle politieserie met een iconische soundtrack)
- Magnum, P.I. (privédetective op Hawaii)
- MacGyver (held die alles oplost met dagelijkse voorwerpen)
- Alf (komische sitcom over een buitenaards wezen)
- Diff’rent Strokes (Arnold) (familiecomedy die ook in Nederland populair was)
- Murder, She Wrote (Moord, ze schreef) (misdaadserie met Angela Lansbury)
Hoe kwamen deze series op Nederlandse tv terecht?
Nederlandse omroepen kochten licenties voor buitenlandse series. De AVRO was een van de omroepen die het meest actief was in het aankopen van Amerikaanse televisieproducties. Dat gold ook voor de TROS, die bekend stond om zijn populaire, laagdrempelige programmering. Beide omroepen zagen in dat kijkers graag naar actieseries en drama’s keken, en dat Amerikaanse producties daar perfect bij pasten.
De meeste series werden in Nederland zonder nasynchronisatie uitgezonden, dus met de originele Engelse audio en Nederlandse ondertitels. Dat was anders dan in bijvoorbeeld Duitsland, waar series vrijwel altijd werden nagesynchroniseerd. Nederlanders raakten zo ook vertrouwd met de Engelse taal, wat bijdroeg aan het hoge taalniveau dat later kenmerkend werd voor Nederland.
Wat maakte de jaren 80 zo’n bijzonder tijdperk voor tv-series?
In de jaren 80 had Nederland nog maar een beperkt aantal tv-zenders. Nederland 1 en Nederland 2 waren de enige opties voor de meeste kijkers. Er was geen kabelaanbod zoals dat later zou komen, en streaming bestond uiteraard nog niet. Als een serie op televisie werd uitgezonden, keek bijna iedereen tegelijk. Dat zorgde voor een gedeelde kijkervaring die nu moeilijk te evenaren is.
Dallas is daar een goed voorbeeld van. De vraag “Wie schoot J.R.?” was in 1980 een cultureel fenomeen dat ook in Nederland volop leefde. Mensen praatten er op het werk, op school en in de buurt over. Zulke momenten zijn zeldzaam in een tijdperk met honderden streamingshows tegelijk.
Nostalgie: deze series zijn nog steeds te zien
Veel van deze klassieke Amerikaanse tv-series uit de jaren 80 zijn tegenwoordig terug te vinden op streamingdiensten of dvd. Knight Rider, The A-Team en MacGyver zijn ook bij jongere generaties nog populair. Er zijn zelfs remakes gemaakt, zoals de nieuwe versie van MacGyver (2016 tot 2021) en een nieuwe A-Team-film uit 2010.
Voor wie echt terug wil naar het origineel: sites en diensten gericht op klassieke televisie bieden de oude afleveringen aan. De kwaliteit is soms dagelijks televisiefoto uit de jaren 80, maar de charme is juist dat tijdloze gevoel van vroeger.
De Amerikaanse tv-series van de jaren 80 hebben een blijvende stempel gedrukt op hoe Nederlanders televisie keken en beleefden. Wie opgroeide met de General Lee, KITT of J.R. Ewing weet dat die series meer waren dan tijdverdrijf. Ze waren een stuk cultuur dat generaties heeft gevormd.
