De jaren 2000 waren een gouden periode voor Amerikaanse actrices. Namen als Reese Witherspoon, Halle Berry, Natalie Portman en Jennifer Lopez domineerden de bioscopen, rode lopers en voorpagina’s. Ze speelden in blockbusters én in kleine dramafilms, en zetten daarmee een stempel op hoe vrouwelijke rollen in Hollywood eruitzagen.
De meest invloedrijke Amerikaanse actrices jaren 2000
Halle Berry schreef geschiedenis in 2002 toen ze als eerste Afro-Amerikaanse vrouw een Academy Award won voor beste actrice, voor haar rol in Monster’s Ball. Dat moment maakte duidelijk dat Hollywood langzaam maar zeker aan het veranderen was. Datzelfde jaar speelde ze ook in de James Bond-film Die Another Day, wat haar wereldwijd bekendheid gaf buiten het dramatische circuit.
Reese Witherspoon was in de jaren 2000 misschien wel het meest alomtegenwoordige gezicht van Hollywood. Ze begon het decennium sterk met Legally Blonde (2001), een film die komisch maar ook slim neerzette hoe vrouwen worden onderschat. In 2006 won ze een Oscar voor beste actrice voor haar rol als June Carter Cash in Walk the Line. Witherspoon combineerde commercieel succes met serieuze acteerprestaties, iets wat maar weinig actrices in dat decennium lukte.
Natalie Portman groeide in de jaren 2000 uit van kindster naar volwassen actrice. Ze speelde de rol van Padmé Amidala in de Star Wars-prequels, maar bewees haar diepgang ook in films als Closer (2004), waarvoor ze een Golden Globe won. Portman studeerde tegelijkertijd af aan Harvard, wat haar een bijzondere positie gaf in de wereld van actrices die intelligentie en talent combineerden.
Actrices die opkwamen aan het begin van het decennium
Scarlett Johansson maakte in de vroege jaren 2000 indruk met rollen in Lost in Translation (2003) en Girl with a Pearl Earring (2003). Ze was toen nog geen 20 jaar, maar haar spel toonde al een volwassenheid die haar later tot een van de meest gevraagde actrices van Hollywood zou maken. In de jaren 2000 gold ze als het nieuwe gezicht van de serieuze, jonge Amerikaanse actrice.
Hilary Swank won niet één maar twee Academy Awards in dit decennium, voor Boys Don’t Cry (1999, uitgereikt in 2000) en Million Dollar Baby (2004). Daarmee was ze een van de meest bekroonde actrices van haar generatie, al bleef ze commercieel minder in het zicht dan veel tijdgenotes. Haar keuze voor zware, complexe rollen maakte haar een gerespecteerde naam in de filmindustrie.
Keira Knightley is Brits van origine, maar speelde in de jaren 2000 vrijwel uitsluitend in grote Amerikaanse producties. Ze brak door met Pirates of the Caribbean (2003) en kreeg een Oscar-nominatie voor Pride and Prejudice (2005). Daarmee hoorde ze in die periode zeker bij de vaste gezichten van het Amerikaanse filmaanbod.
Actrices in actie- en superheldenfilms
De jaren 2000 waren ook het decennium waarin actrices vaker in actiefilms terechtkwamen, niet als bijfiguur maar als hoofdpersonage. Angelina Jolie speelde in Lara Croft: Tomb Raider (2001) en werd daarmee een van de eerste vrouwen die een grote actiefranchise op haar naam had. Ze combineerde dat met serieuzer werk in films als Girl, Interrupted en humanitaire activiteiten als UNHCR-ambassadeur, wat haar profiel veel breder maakte dan dat van een gewone filmster.
Uma Thurman vierde een comeback met de Kill Bill-films (2003 en 2004) van regisseur Quentin Tarantino. Haar rol als The Bride werd een van de iconische actiepersonages van het decennium. Thurman liet zien dat vrouwen in actiefilms meer konden zijn dan een bijfiguur of liefdesinteresse.
Populaire actrices in romantische komedies
Naast drama en actie was de romantische komedie een genre dat in de jaren 2000 sterk leunde op een vaste groep actrices. Jennifer Lopez, Sandra Bullock en Drew Barrymore speelden decenniumlang in films die telkens grote publieksgroepen trokken. Lopez combineerde dat met een muziekcarrière, wat haar aanwezigheid in de populaire cultuur vergrootte. Bullock groeide in deze periode uit tot een van de best verdienende actrices in Hollywood, dankzij films als Miss Congeniality (2000).
Drew Barrymore had in de jaren 90 haar problemen overwonnen en bouwde in de jaren 2000 een stabiele carrière op in feel-good films. Met Charlie’s Angels (2000) en 50 First Dates (2004) bleef ze een vaste naam in de bioscoop.
Amy Adams: een late doorbraak in hetzelfde decennium
Amy Adams is een goed voorbeeld van een actrice die in de jaren 2000 langzaam maar zeker naar de top klom. Ze kreeg een Oscar-nominatie voor haar bijrol in Junebug (2005) en scoorde daarna commercieel succes met Enchanted (2007). Adams hoorde aan het einde van de jaren 2000 al bij de meest gevraagde namen in Hollywood, al zou haar grootste roem nog komen in het volgende decennium.
Wat maakte de jaren 2000 bijzonder voor actrices?
In vergelijking met eerdere decennia kregen vrouwelijke rollen in de jaren 2000 meer diepgang en zelfstandigheid. Actrices speelden vaker de drijvende kracht in een film, niet alleen als romantisch tegenspel voor een mannelijke hoofdrolspeler. Toch was de gelijkheid nog ver weg: het salarisverschil tussen mannelijke en vrouwelijke sterren was groot, en hoofdrollen in grote actiefranchises gingen veelal nog naar mannen.
De actrices die in de jaren 2000 doorbraken, vormden een generatie die Hollywood de decennia daarna zou blijven beïnvloeden. Witherspoon produceerde later haar eigen series, Jolie richtte zich op regie, en Portman groeide uit tot een van de meest gerespecteerde namen in de industrie. De jaren 2000 waren hun springplank.
