De Amerikaanse acteurs van de jaren 70 zijn tot op de dag van vandaag de maatstaf voor filmspel. Namen als Al Pacino, Robert De Niro, Jack Nicholson, Gene Hackman en Clint Eastwood domineerden die periode volledig en legden een basis die de Amerikaanse film blijvend heeft veranderd. Dit was het decennium van het zogenaamde New Hollywood, waarin acteurs complexer, ruwer en menselijker speelden dan ooit tevoren.
Wat die generatie onderscheidde, was de combinatie van acteeropleidingen in de traditie van het Method Acting en regisseurs die hun acteurs de ruimte gaven om te improviseren en te experimenteren. Het resultaat was een reeks rollen die nog steeds worden bestudeerd in acteeropleidingen wereldwijd.
Al Pacino en Robert De Niro: het onbetwiste duo
Als je vraagt wie de jaren 70 domineerde, komen Al Pacino en Robert De Niro als eerste naar boven. Pacino brak door met The Godfather (1972) en speelde daarna in films als Serpico (1973) en Dog Day Afternoon (1975). Zijn intense, gecontroleerde stijl maakte hem tot één van de meest nagevolgde acteurs van zijn generatie.
Robert De Niro deed er niet voor onder. Zijn samenwerking met regisseur Martin Scorsese leverde in de jaren 70 al twee absolute hoogtepunten op: Mean Streets (1973) en Taxi Driver (1976). Zijn rol als de jonge Vito Corleone in The Godfather Part II (1974) leverde hem zijn eerste Oscar op. De manier waarop hij een personage volledig leefde, inclusief maandenlange voorbereiding, zette een nieuwe standaard.
Jack Nicholson: veelzijdigheid als handelsmerk
Jack Nicholson hoort in elk overzicht van Amerikaanse acteurs uit de jaren 70. Hij speelde in Chinatown (1974), One Flew Over the Cuckoo’s Nest (1975, waarvoor hij een Oscar won) en The Shining (1980, al net na het decennium). Zijn charme, gevaar en humor zaten altijd tegelijk in één scène. Nicholson kon een licht drama spelen én een psychologische thriller, zonder dat het ooit geforceerd voelde.
Gene Hackman en Clint Eastwood: twee compleet andere kanten
Gene Hackman pakte in 1972 zijn Oscar voor The French Connection (1971) in ontvangst, maar bleef ook daarna in de jaren 70 een vaste waarde. Hij speelde bijrollen én hoofdrollen, altijd met een aardse geloofwaardigheid die het publiek direct aansprak. Hackman was de acteur die je geloofde zonder dat je precies wist waarom.
Clint Eastwood nam een andere route. Hij bouwde in de jaren 70 zijn imago verder uit met westerns en actiefilms, maar toonde ook dat hij meer kon. In Play Misty for Me (1971) maakte hij zijn regiedebuut en speelde zichzelf. Later in het decennium groeide hij uit tot een van de meest bankable stars van Hollywood, een term die in die periode echt betekenis kreeg.
Actrices uit de jaren 70 die het verschil maakten
De vrouwen werden in de jaren 70 nog niet altijd de ruimte gegund die hun mannelijke collega’s kregen, maar een aantal actrices maakte indruk die ver uitsteeg boven de gemiddelde rol. Barbra Streisand was één van de weinige vrouwen die zowel artistiek als commercieel de touwtjes in handen had. Ze speelde in The Way We Were (1973) en produceerde later zelf haar eigen projecten.
Andere namen die in die periode opvielen waren Faye Dunaway, die in Chinatown een complexe vrouwelijke hoofdrol neerzette, en Jane Fonda, die met Klute (1971) haar eerste Oscar won. Diane Keaton groeide in de tweede helft van de jaren 70 uit tot een iconisch gezicht door haar samenwerking met Woody Allen, met als hoogtepunt Annie Hall (1977).
Waarom deze generatie zoveel indruk maakte
Het is geen toeval dat juist de jaren 70 zo’n rijke periode opleverde voor acteertalent. De filmstudio’s hadden na de crisis van de late jaren 60 meer controle gegeven aan regisseurs en schrijvers. Dat betekende dat acteurs in dienst stonden van het verhaal, niet van het imago van de studio. Complexe personages, moreel grijze figuren en tragische helden werden de norm.
Method Acting, de benadering waarbij de acteur zich volledig inleeft in het personage, had in de jaren 70 zijn volle gewicht. Opleidingen als het Actors Studio in New York leverden acteurs af die anders keken naar hun vak: minder prestatie, meer eerlijkheid. Dat is hoorbaar en zichtbaar in bijna elke grote film uit die periode.
De bekendste films met Amerikaanse acteurs uit de jaren 70
- The Godfather (1972): Al Pacino, Marlon Brando, James Caan
- Chinatown (1974): Jack Nicholson, Faye Dunaway
- Taxi Driver (1976): Robert De Niro, Jodie Foster, Harvey Keitel
- One Flew Over the Cuckoo’s Nest (1975): Jack Nicholson
- Dog Day Afternoon (1975): Al Pacino
- Annie Hall (1977): Woody Allen, Diane Keaton
- The French Connection (1971): Gene Hackman
Veelgestelde vragen over Amerikaanse acteurs jaren 70
Wie was de grootste acteur van de jaren 70 in Amerika?
Dat is een kwestie van smaak, maar Al Pacino en Robert De Niro worden het vaakst als de absolute top van dat decennium genoemd. Jack Nicholson staat daar vlak achter.
Welke acteurs uit de jaren 70 zijn nog actief?
Al Pacino, Robert De Niro, Jack Nicholson en Diane Keaton zijn nog allemaal actief geweest tot ver in de 21e eeuw. Clint Eastwood werkt op gevorderde leeftijd nog steeds als regisseur.
Was er ook ruimte voor vrouwen in de Amerikaanse film van de jaren 70?
Meer dan in de decennia daarvoor, maar nog steeds beperkt vergeleken met mannelijke collega’s. Actrices als Jane Fonda, Faye Dunaway en Diane Keaton bewezen dat sterke vrouwelijke rollen wél mogelijk waren en publiek trokken.
Wat maakt de acteersstijl uit de jaren 70 zo bijzonder?
De combinatie van Method Acting, vrijheid van regisseurs en scripts met echte morele diepgang. Acteurs werden niet gevraagd om heldhaftig te zijn; ze mochten menselijk zijn, met alles wat daarbij hoort.
De acteurs die in de jaren 70 in Amerika groot werden, hebben het vak blijvend veranderd. Hun werk is geen nostalgie; het is nog steeds het referentiepunt voor iedereen die serieus naar filmspel kijkt.
